Het bestrijden van zware georganiseerde criminaliteit is per definitie een internationale aangelegenheid. De cryptodata speelt daar een niet meer weg te denken rol in.
Wat zijn dat voor data en welke rol spelen ze in strafrechtelijke onderzoeken?
Cryptodata zijn versleutelde berichten, foto’s en metadata zoals IP-adressen en locatiegegevens. De toestellen en platformen die worden gebruikt om ze uit te wisselen, zijn strikt genomen nog steeds legaal. We zien echter dat ze vrijwel uitsluitend door zware criminelen gebruikt worden. Het gebruik van cryptocommunicatie aanbieders is voor zware criminelen interessant, omdat zij hiermee anoniem en beveiligd hun criminele activiteiten kunnen ontplooien.
Vanaf 2016 zijn de platformen onderwerp van onderzoek bij de politie en het Openbaar Ministerie. Sindsdien heeft de politie meerdere van dit soort platformen, samen met diverse binnen- en buitenlandse partners zoals Europol ontmanteld. Miljoenen berichten, foto’s en video’s van criminelen zijn onderschept. Hierdoor is veel inzicht ontstaan op wat zich afspeelt binnen de zware georganiseerde criminaliteit, op kopstukken, sleutelfiguren en hun handel en werkwijzen. In ontelbare strafzaken speelt dit verkregen bewijs een sleutelrol bij de aanpak van grote criminelen. De communicatie tussen criminelen blijft een belangrijke bron voor politie en justitie.
Binnen het cryptodatacluster wordt hard gewerkt om de beschikbare data optimaal te benutten en worden er onderzoeken gedaan naar nieuwe communicatiemiddelen van criminelen. Deze onderzoeken zijn technisch complex, bevatten veel internationale samenwerking en zijn cruciaal voor een datagedreven aanpak van de georganiseerde misdaad.
Als secretaris binnen het cryptodatacluster ondersteun jij de officieren van justitie bij deze nieuwe onderzoeken. Daarbij zorgen we er gezamenlijk voor dat deze data rechtmatig worden verkregen en worden gebruikt. Daarnaast ben jij binnen het cryptodatacuster landelijk een van de experts op het gebied van de benutting van de eerder verkregen cryptodata. Dat betekent dat jij naast jouw rol in de lopende onderzoeken samen met de andere secretarissen zorgdraagt voor de beantwoording van vragen over de benutting van de eerder verkregen data. Zo vervul je een rol als spin in het web tussen de onderzoeken naar nieuwe communicatie, de onderzoeken met al beschikbare data en de onderzoeken waarin die zware criminelen uiteindelijk met behulp van die data worden vervolgd.
Daarnaast gaat het cryptodatacluster voorop in de ontwikkeling naar een meer datagedreven opsporing. Dat zijn onderzoeken waarin verschillende bronnen van informatie worden onderzocht om tot nieuwe inzichten te komen. Te denken valt aan bijvoorbeeld een onderzoek aan verschillende inbeslaggenomen telefoons. Als secretaris binnen het cryptodatacluster zal jij ook aan deze ontwikkeling jouw steentje bijdragen, door het ondersteunen van datagedreven onderzoeken en vanuit de expertisefunctie van het cluster.
Het Cryptodatacluster is in ontwikkeling, het cluster gaat de werkzaamheden uitbreiden en zal in de toekomst onder de naam Data Expertisecluster verdergaan. Dit betekent dat de taken van het huidige CDC worden ondergebracht bij het Data Expertisecluster.
In de functie van secretaris in het cryptodatacluster is geen enkele werkdag hetzelfde, zo kan je tijdens je werkdag bijvoorbeeld:
- Meerdere overleggen hebben met de politie in jouw onderzoeken.
- Aanschuiven bij een (internationale) meeting met buitenlandse opsporingsdiensten.
- Meedenken over de inzet, de wenselijkheid en de start van nieuwe opsporingsonderzoeken en bijzondere opsporingsbevoegdheden.
- Verzoeken beoordelen voor het gebruik van cryptocommunicatie ten behoeve van een lopend of te starten opsporingsonderzoek.
- Identificaties van gebruikers in de cryptodata beoordelen op overtuigingskracht en compleetheid.
- (spoed)Vragen uit het land beantwoorden die gaan over de rechtmatigheid of de betrouwbaarheid van de data.
- Deelnemen aan brainstormsessies over het gebruik, en de gevolgen, van innovaties binnen de opsporing.