Hoe zorg je ervoor dat de Rijksoverheid steeds effectiever en efficiënter werkt? Daar houdt Eva, operational auditor bij de Auditdienst Rijk, zich mee bezig. Met haar onderzoek geeft ze inzicht in de vraagstukken waar ministeries en uitvoeringsorganisaties mee te maken hebben.
Een kijkje onder de motorkap bij ministeries
Van trainee naar operational auditor
Na haar studies politicologie en organisatiewetenschappen wilde Eva graag aan de slag met maatschappelijke thema’s: ‘Ik ben begonnen bij de Auditdienst Rijk als trainee operational audit. Het traineeship sprak me aan, omdat ik de complexiteit van maatschappelijke vraagstukken, zoals tegenstrijdige wet- en regelgeving, erg interessant vind. Inmiddels werk ik al ruim 5 jaar als operational auditor en projectleider bij de Auditdienst Rijk. Daarnaast ben ik ook traineecoördinator, dat houdt in dat ik verantwoordelijk ben voor het aannemen en begeleiden van trainees.’
Onderzoeken: hoe doe je dat?
Toen Eva begon bij de Auditdienst Rijk, wist ze niet precies wat onderzoek inhield. Je kunt het vergelijken met een scriptie, vertelt ze. ‘Het begint met een opdrachtbevestiging, waarin we het onderzoeksobject en de planning vaststellen. Op basis daarvan formuleren we de onderzoeksvraag en kiezen we de methode, bijvoorbeeld interviews. Nadat de opdrachtgever de opdrachtbevestiging heeft ondertekend, beginnen we met het veldwerk. Daarin heb je verschillende taken: documenten analyseren, deelvragen beantwoorden en interviews plannen of uitwerken. Vervolgens analyseren we met het team de resultaten en presenteren we het rapport aan de opdrachtgever.’ Daarmee maakt Eva impact: ‘Laatst zei een opdrachtgever dat het rapport duidelijk was en veel inzicht gaf. Het maakt me trots als het zo goed wordt ontvangen.’
Onder de motorkap
‘Operational auditors zijn eigenlijk organisatie-onderzoekers: wij doen bijvoorbeeld onderzoek naar de samenwerking tussen verschillende organisaties of de beheersing van een bepaald proces. Als Auditdienst Rijk doen we rijksbreed onderzoek, dus we komen zowel bij uitvoeringsorganisaties zoals de Belastingdienst als bij departementen, zoals het ministerie van Buitenlandse Zaken. Doordat we overal komen, horen en zien we veel. Tegelijkertijd hebben we als onafhankelijke auditor een bijzondere positie, waardoor we inzicht kunnen geven door te reflecteren en te spiegelen. Zo kunnen we risico’s en oplossingen signaleren onder de motorkap en dragen we indirect bij aan het verbeteren van maatschappelijke resultaten.’
Een typische werkdag
‘Ik fiets naar mijn werk langs verschillende ministeries,’ lacht Eva. Tijdens haar werk houdt ze zich bezig met die verschillende ministeries. ‘Je werkt aan meerdere onderzoeken tegelijk, dat betekent dat je op 1 dag met verschillende onderzoeken bezig bent. Zo presenteer ik ’s ochtends een rapport op het ministerie van Binnenlandse Zaken en ’s middags analyseer ik thuis documenten voor een ander onderzoek. Die afwisseling vind ik het allerleukst aan mijn werk: je werkt aan allerlei verschillende onderwerpen met verschillende mensen.’
Een nieuwsgierige blik
Wat je volgens Eva nodig hebt om operational auditor te worden? ‘Het is belangrijk dat je zelfstandig kunt werken en overzicht kan houden tussen verschillende projecten. Daarnaast moet je nieuwsgierig zijn. Als je je graag in een onderwerp vastbijt, dan is de kans groot dat je dit werk leuk vindt. Daarnaast zijn sociale vaardigheden en goede communicatie belangrijk: niet alleen voor de samenwerking binnen je team, maar ook voor het contact met de organisaties waar je onderzoek doet.’
Starten als trainee
Als traineecoördinator krijgt Eva vaak de vraag welke achtergrond je nodig hebt: ‘Operational auditors hebben verschillende achtergronden, van bestuurskunde tot journalistiek en van psychologie tot rechten. Zolang jouw hbo- of wo-diploma hebt gehaald en jouw onderzoekersvaardigheden verder wilt ontwikkelen, word je bij ons opgeleid tot auditor.’